Na mogile to powieść obyczajowo-społeczna osadzona nad Wisłą w pierwszej połowie XIX wieku, otwierająca się dramatyczną sceną wielkiej powodzi. Żywioł porywa z folwarku Piaski kołyskę z niemowlęciem. Dziecko cudem ocala, odnalezione i przygarnięte przez obcych, podczas gdy jego prawdziwi rodzice – Ignacy Mur i Tekla – rozpoczynają rozpaczliwe poszukiwania syna. […]
Wątki miłosne
John William Polidori, Wampir (The Vampire)
„Wampir” Johna Williama Polidoriego to pierwszy w historii nowożytny wampir – arystokrata o zimnym spojrzeniu i niepokojącym uroku, który na zawsze odmienił literaturę grozy. Lord Ruthven, zrodzony w kręgu Byrona nad Jeziorem Genewskim podczas słynnego wieczoru opowieści niesamowitych, poprzedza o całe dziesięciolecia hrabiego Drakulę i wyznacza wzorzec uwodzicielskiego potwora, żerującego […]
Horace Walpole, Zamek w Otranto (The Castle of Otranto)
„Zamek w Otranto” to książka, od której wszystko się zaczęło – pierwsza powieść gotycka, łącząca średniowieczny romans rycerski z nowoczesną powieścią grozy. W cieniu starych murów rozgrywa się historia okrutnego Manfreda, którego ród obciążony jest mroczną przepowiednią. Olbrzymi hełm spadający z nieba, portret schodzący z ram, podziemne przejścia, nagłe zjawiska […]
Gaston Leroux, Krwawa lalka
Na Île-Saint-Louis, w najcichszym zakątku Paryża, żyje Bénédict Masson – introligator i poeta, którego brzydota i samotność prowadzą w obsesję. Jego światem staje się Christine, córka ekscentrycznego zegarmistrza Norberta, marzącego o ruchu wiecznym. Zza zasłon sklepu Bénédict podgląda nocne życie sąsiadów – aż pewnego księżycowego wieczoru z renesansowej szafy w […]
Kornel Makuszyński, Rzeczy wesołe
Anioł, który kocha dziewczynę spod lasu, a potem – spętany i oskubany przez ludzi – błąka się z dwiema bliznami „po operacji” i zaczyna pisać wiersze. Raj, gdzie Bóg „sfuszerował” repertuar stworzenia, Hewa paraduje w pawim ogonie, a nocny cyrk zwierząt kończy się zdradą ze starym szympansem. I wreszcie pamflet […]
Walery Przyborowski, Sokół królewski: powieść z czasów Zygmunta Augusta
Warszawa, noc zaduszna roku 1564. Trębacz każe gasić światła, deszcz siecze pod wiatr, a na Gołębiej ulicy zbiera się tłum dziadów. Do rudernej gospody wpada nieznajomy w czarnym birecie — jego głos ucisza wrzawę, a ostrze miecza i „wzbierająca Wisła” rozpraszają hałasujących jak mgłę. Kim jest ów przybysz: szlachcic, charakternik, […]
Recenzja „Hindy” – debiutanckiej powieści Walerego Przyborowskiego
Przyborowski otwiera powieść efektowną, mroczną sceną: nocna zamieć, rozświetlana łuną pożaru Szydłowa, krzyżuje się z napadem w lesie i śmiercią ojca tytułowej bohaterki. Kilka stron wystarcza, by zarysować rejestr melodramatu i realizmu: zniszczone miasteczko, dwa końskie trupy, kruki nad ciałami (co pozwala sądzić, że autor znał zapewne twórzczość Edgara Allana […]
James Oliver Curwood, Kraj poza Horyzontem (The Country Beyond)
Na dalekiej Północy, gdzie rzeki rozlewają się w lodowate rozstaje, a góry gaszą ostatnie światła dnia, los splata drogi dwóch uciekinierów i jednego nieustępliwego stróża prawa. Jolly Roger – poszukiwany za grzechy młodości – pragnie tylko spokoju. Nada, dziewczyna o oczach jasnych jak arktyczny dzień, chce ocalić wolność i serce. […]
Walery Przyborowski, Pożar we Wrocieryżu (pierwsze wydanie książkowe)
Rok 1651. Nad Małopolską zbierają się chmury — pospolite ruszenie wzywa pod Beresteczko, a po wsiach krążą wieści o buntach podjudzanych przez Napierskiego. Gdy nocny żywioł ognia pochłania dwór w Wrocieryżu, na ratunek wpada wojski krakowski Krzysztof Wiszowaty z garstką zbrojnych — i jednym cięciem rozprasza chłopską nawałę. Lecz prawdziwa […]
Walery Przyborowski, Hinda
Jest to pierwsza debiutancka powieść Walerego Przyborowskiego (autora ponad 100 powieści, z czego większość historycznych) wydana po raz pierwszy w 1869 r. i nigdy potem nie wznowiona – zapewne ze względu na kontrowersyjną jak ówczesne lata tematykę. Noc, zamieć i łuna pożaru nad Szydłowem. W śnieżnym lesie padają konie — […]