„Po mlecznej drodze” to literacka, pełna humoru i melancholii opowieść o młodości, biedzie i przyjaźni dwóch artystów — narratora oraz malarza Eustachego Szczygła. Bohaterowie żyją na poddaszu warszawskiej kamienicy, w skrajnym ubóstwie, lecz z niezwykłą fantazją i pogodą ducha. Ich codzienność wypełniają nocne wędrówki po mieście, rozmowy o sztuce i życiu, osobliwe uczty złożone z najtańszego jedzenia oraz kolekcjonowanie pamiątek, listów miłosnych i wspomnień.
Powieść ukazuje świat młodych idealistów, którzy próbują zachować radość i godność mimo trudnych warunków. Ważnym wątkiem staje się tajemniczy sąsiad zza ściany, odprawiający w niedziele uroczyste modlitwy i przywołujący wspomnienia dawnych dramatów. Z czasem bohaterowie poznają jego historię, a ich własne losy splatają się z losami ludzi spotykanych na marginesie miasta — biednych robotników, dziewcząt z pralni czy samotnych marzycieli.
Makuszyński tworzy barwny obraz życia artystycznej cyganerii początku XX wieku. To książka o młodzieńczej wolności, sile wyobraźni i o tym, że nawet w nędzy można odnaleźć piękno świata oraz sens przyjaźni i twórczości.
Warto wcześniej zapoznać się z powieścią Perły i wieprze, która stanowi pierwszą część historii (obie książki można jednak czytać niezależnie, gdy tworzą zamknięte historie).