Walery Przyborowski, Sokół królewski: powieść z czasów Zygmunta Augusta

Warszawa, noc zaduszna roku 1564. Trębacz każe gasić światła, deszcz siecze pod wiatr, a na Gołębiej ulicy zbiera się tłum dziadów. Do rudernej gospody wpada nieznajomy w czarnym birecie — jego głos ucisza wrzawę, a ostrze miecza i „wzbierająca Wisła” rozpraszają hałasujących jak mgłę. Kim jest ów przybysz: szlachcic, charakternik, […]

Recenzja „Hindy” – debiutanckiej powieści Walerego Przyborowskiego

Przyborowski otwiera powieść efektowną, mroczną sceną: nocna zamieć, rozświetlana łuną pożaru Szydłowa, krzyżuje się z napadem w lesie i śmiercią ojca tytułowej bohaterki. Kilka stron wystarcza, by zarysować rejestr melodramatu i realizmu: zniszczone miasteczko, dwa końskie trupy, kruki nad ciałami (co pozwala sądzić, że autor znał zapewne twórzczość Edgara Allana […]

Walery Przyborowski, Bitwa pod Raszynem

To historyczno-przygodowa powieść z kampanii 1809 roku, której osią jest kilka dni poprzedzających bitwę pod Raszynem i sam dzień starcia. Poznajemy Janka – bystrego, odważnego chłopca z Łęgonic nad Pilicą – który przypadkiem podsłuchuje naradę austriackich oficerów planujących nocny podjazd do Nadarzyna i podstępne pojmanie księcia Józefa Poniatowskiego. Dowodzić ma […]

Deotyma, Zwierciadlana zagadka

Jedna z najlepszych polskich powieści fantastycznych sprzed 1945 r., zupełnie niesłusznie zapomniana. Osadzona mocno w realiach Warszawy drugiej połowy XIX w. Pewna majętna kobieta otrzymuje list od zubożałego wynalazcy, proszącego o sfinansowanie badań nad wynalazkiem, który ma zrewolucjonizować naukę. Zainteresowana adresatka wraz z panią Martą, zaprzyjaźnioną działaczką dobroczynną, odwiedza mężczyznę […]

Juliusz Słowacki, Pisma mistyczne

Wydane w Krakowie w 1916 roku Pisma mistyczne Juliusza Słowackiego w dość dowolnym wyborze i układzie przygotowanym przez Stanisława Wyrzykowskiego zawierają: całość Genesis z ducha (1844); wybrane Rozmowy genezyjskie (tj. dialog troisty między Tłumaczem Słowa, Helionem i Helois); Teogonię (czyli poemat o Sofosie i Szczęsnym), następnie pisma polityczne z późnego okresu twórczości (Głos z wygnania do […]

Seweryn Goszczyński, Król zamczyska

Główny bohater przyjeżdża w malownicze okolice Krosna, gdzie w pobliżu znajduje się tajemniczy zamek. Jest on owiany legendą, podobnie jak niejaki pan Machnicki, były mieszkaniec zamku, który cały czas z sentymentem go odwiedza. Mężczyzna postanawia poznać niesamowitą historię zamku oraz Machnickiego, który w najbliższej okolicy uchodzi za szaleńca. Powieść Król […]