Szósty tom Opowiadań fantastycznych H.G. Wellsa zawiera sześć utworów powstałych w latach 1903–1937. To zbiór szczególny – obok znanych opowiadań z początku XX wieku znalazły się w nim późne teksty pisarza, w których coraz większą rolę odgrywają refleksje nad przyszłością cywilizacji, nauką, religią i organizacją społeczeństwa.
Wells zabiera czytelników do niezwykłych światów, które kryją się tuż za granicą codzienności. Pewien otyły dżentelmen odkrywa zaskakujące skutki cudownej kuracji, ambitny polityk przez całe życie tęskni za tajemniczym ogrodem, a londyńczyk otrzymuje gazetę z przyszłości. Autor przenosi nas również do prehistorycznej Europy, gdzie pierwsi ludzie walczą o przetrwanie w świecie zamieszkanym przez neandertalczyków.
Szczególnie interesujące są opowiadania z lat trzydziestych. Wells wykorzystuje w nich fantastykę do stawiania pytań o wiarę, postęp i sens wykształcenia. Z humorem i ironią przygląda się ludzkim przyzwyczajeniom oraz instytucjom, które nie nadążają za zmieniającym się światem.
Od lekkiej groteski po filozoficzną satyrę – tom ukazuje ewolucję pisarza, który przez całe życie poszukiwał nowych sposobów opowiadania o człowieku, jego marzeniach, lękach i przyszłości.
Krótkie omówienia opowiadań
1. Prawda o Pyecrafcie (1903)
Niezwykle otyły londyński dżentelmen, pan Pyecraft, marzy o pozbyciu się nadmiernej wagi. Zdobywa tajemniczą receptę pochodzącą z Indii, która okazuje się nadspodziewanie skuteczna. Problem polega na tym, że środek nie zmniejsza jego tuszy, lecz niemal całkowicie pozbawia go ciężaru. Pyecraft zaczyna unosić się pod sufitem, a jego znajomy musi znaleźć sposób, by przywrócić mu normalne życie. Pełna absurdalnego humoru opowieść o nieprzewidzianych konsekwencjach spełnionych życzeń.
2. Drzwi w ścianie (1906)
Lionel Wallace, odnoszący sukcesy polityk, opowiada przyjacielowi o tajemniczych zielonych drzwiach, które odkrył w dzieciństwie. Prowadziły do cudownego ogrodu, pełnego piękna, spokoju i szczęścia. Przez całe dorosłe życie Wallace próbuje odnaleźć to miejsce, lecz gdy drzwi ponownie pojawiają się na jego drodze, obowiązki i ambicje nie pozwalają mu przez nie przejść. Melancholijna historia o utraconym dzieciństwie, niespełnionych marzeniach i cenie życiowego sukcesu.
3. Kosmaty lud (1921)
Wells przedstawia wyobrażoną historię spotkania przodków współczesnego człowieka z neandertalczykami w Europie u schyłku epoki lodowcowej. Dwa odmienne rodzaje ludzi rywalizują o pożywienie, schronienia i terytorium. Autor opisuje brutalne starcia, ale także rozwój współpracy i organizacji społecznej, które miały zapewnić naszym przodkom przewagę. To fantastyczna rekonstrukcja pradziejów, oparta na ówczesnych, dziś częściowo nieaktualnych wyobrażeniach o ewolucji człowieka.
4. Osobliwa historia gazety Brownlowa (1932)
Pewnego wieczoru londyński dżentelmen Brownlow otrzymuje gazetę datowaną na 10 listopada 1971 roku – czterdzieści lat później niż czas, w którym żyje. Z jej artykułów, reklam i fotografii poznaje zadziwiający obraz przyszłego świata, w którym nastąpiły ogromne przemiany technologiczne, polityczne i społeczne. Gazeta przynosi wiadomości o nowych źródłach energii, odmiennym sposobie życia i organizacji ludzkości. Fascynująca wizja przyszłości, pozwalająca poznać, jak Wells wyobrażał sobie świat końca XX wieku.
5. Wysłuchana modlitwa (1937)
Starszy arcybiskup przeżywa kryzys pewności siebie. Zaniepokojony krytyką i własnymi wątpliwościami postanawia po raz pierwszy od wielu lat zwrócić się do Boga z naprawdę osobistą modlitwą. Ku jego przerażeniu otrzymuje bezpośrednią odpowiedź. Krótkie, przewrotne opowiadanie, w którym Wells z ironią przygląda się religii, duchowieństwu i różnicy między deklarowaną wiarą a rzeczywistą gotowością na spotkanie z Bogiem.
6. Nawiedzenie w Camford (1937)
W murach fikcyjnego angielskiego uniwersytetu Camford, łączącego cechy Oksfordu i Cambridge, zaczyna rozbrzmiewać tajemniczy, niewidzialny Głos. Zadaje profesorom i wykładowcom niewygodne pytania o sens wykształcenia, wartość tradycyjnej erudycji i obowiązki nauki wobec społeczeństwa. Kolejne wystąpienia Głosu wywołują zamieszanie w konserwatywnym środowisku akademickim. Rozbudowana satyra na brytyjskie uniwersytety i ich oderwanie od rzeczywistych problemów ludzkości, a zarazem wyraz późnych poglądów Wellsa na potrzebę stworzenia nowoczesnego, światowego systemu wiedzy.