Przegląd według chronologii akcji jego powieści historycznych:
Król Krak i królewna Wanda. Opowiadanie przedhistoryczne
„Król Krak i królewna Wanda” Walerego Przyborowskiego to opowiadanie przedhistoryczne dla młodzieży, osnute wokół legendarnych początków Krakowa. Autor przenosi czytelnika w czasy, gdy nad Wisłą rządzi król Krak, a jego gród wyrasta na strażnicę plemienia i symbol wspólnoty. Nie jest to jednak spokojna baśń o dawnych czasach, lecz pełna przygód opowieść o niebezpiecznej puszczy, wyprawach, obcych napastnikach, pogańskich obrzędach i rodzącej się władzy.
Jednym z pierwszych bohaterów jest młody Zabój, wysłannik Kraka, który przedziera się przez dzikie lasy, ścigany przez żubry, głód, noc i własny strach. Trafia do nadrzecznej osady, spotyka wojowników, kapłanów i ludzi żyjących jeszcze według surowych praw puszczy. W tle narasta zagrożenie ze strony Niemców, którzy wchodzą w słowiańskie ziemie, rabują, zabijają i szukają drogi ku Krakowowi.
Przyborowski łączy legendę o Kraku i Wandzie z powieścią przygodową. Są tu opisy groźnej przyrody, tajemniczej gontyny, starej wiary, walki o przetrwanie i obrony własnej ziemi. Królewna Wanda pojawia się jako postać związana z przyszłością rodu i grodu, a cała fabuła prowadzi ku starciu świata rodzinnego, słowiańskiego, z brutalną siłą z zewnątrz. To książka o odwadze, wierności, wspólnocie i narodzinach legendy.
Myszy króla Popiela. Opowiadanie przedhistoryczne
„Myszy króla Popiela” Walerego Przyborowskiego to opowiadanie przedhistoryczne osnute wokół jednej z najbardziej znanych polskich legend. Autor przenosi czytelnika do Kruszwicy, nad jezioro Gopło, gdzie rządzi Popiel — władca gnuśny, okrutny, podejrzliwy i coraz bardziej oderwany od własnego ludu. Jego dwór tonie w ucztach, pijaństwie i lekkomyślności, podczas gdy kraj potrzebuje rozsądku, odwagi i obrony przed zewnętrznym zagrożeniem.
W centrum opowieści pojawia się konflikt między Popielem i jego żoną Hilderyką a prostym, uczciwym Piastem. Do chaty Piasta przybywają tajemniczy pielgrzymi, którzy okazują się kimś więcej niż zwykłymi wędrowcami. Podczas postrzyżyn młodego Ziemowita dochodzi do wydarzeń, które budzą niepokój dworu i zapowiadają odmianę losów całej krainy. Przyborowski zestawia tu pychę możnych z gościnnością ubogich, pogański obyczaj z nadchodzącym chrześcijaństwem, a samowolę władcy z poczuciem sprawiedliwości.
W tle narasta groźba najazdu Myszy, czyli wojowniczych Pomorzan, oraz intryga Hilderyki, która popycha Popiela ku zbrodni i zdradzie własnego rodu. To powieść pełna napięcia, mrocznych przepowiedni, ludowych wierzeń, nocnych wypraw po Gople i politycznych knowań. Przyborowski opowiada legendę dynamicznie, jako historię upadku złego panowania i narodzin nowego porządku.
Lelum-Polelum: powieść historyczna z czasów Mieszka I
Polska, X wiek, czasy Mieszka I
„Lelum-Polelum” Walerego Przyborowskiego to opowiadanie historyczne przenoszące czytelnika do X wieku, w czasy panowania Mieszka I i gwałtownego zderzenia dawnej wiary słowiańskiej z chrześcijaństwem. Akcja zaczyna się w puszczy, gdzie niemieccy kupcy i rycerz Otto wpadają w ręce zbójów pod wodzą Żubra i Waligóry. Ten ostatni, dziki, porywczy i nieufny wobec władzy Mieszka, stoi na straży starego porządku oraz świętej gontyny Lelum-Polelum.
Powieść szybko rozwija się w opowieść o spisku, zdradzie i politycznej grze. Otto, wysłannik margrafa Wigmana, próbuje wykorzystać lęk pogańskich kmieci przed chrześcijaństwem i podburzyć ich przeciw Mieszkowi. W tym świecie ważną rolę odgrywa Mlada, porwana Czeszka, chrześcijanka i dwórka Dąbrówki. To ona wnosi do historii element odwagi, rozsądku i duchowej siły, przeciwstawiając się brutalności puszczy oraz niemieckim intrygom.
Przyborowski buduje fabułę na napięciu między starym a nowym światem. Są tu napady, wiece, wyprawy przez dzikie bory, groźne obrzędy, niebezpieczne spotkania i narastające widmo wojny. Autor pokazuje początki państwa polskiego jako czas kruchy, pełen konfliktów, ale też decydujący dla przyszłości kraju. To powieść przygodowa, historyczna i patriotyczna zarazem, napisana żywo, z wyraźnym podziałem na bohaterów wiernych Polsce i tych, którzy chcą ją rozbić od środka.
Chrobry: opowiadania historyczne z XI wieku
„Chrobry” Walerego Przyborowskiego to opowiadanie historyczne z XI wieku, osnute wokół potęgi młodego państwa polskiego za panowania Bolesława Chrobrego. Akcja rozpoczyna się pod Głogowem, gdzie król oczekuje przybycia cesarza Ottona. Już pierwsze sceny pokazują Polskę jako kraj silny, zbrojny i świadomy własnej wartości: obok wojsk polskich stoją rycerze, tarczownicy, oddziały z różnych ziem, a sam Chrobry występuje jako władca dumny, hojny, gwałtowny, ale i politycznie przenikliwy.
W centrum fabuły znajduje się spotkanie Chrobrego z cesarzem oraz czeskim księciem Bolesławem Rudym. Przyborowski buduje napięcie między uroczystą gościnnością a ukrytą grą dyplomatyczną. Biesiady, narady i pochód do Gniezna, do grobu św. Wojciecha, stają się nie tylko obrazem świetności dworu, lecz także próbą sił między Polską, Niemcami i Czechami.
Książka pokazuje Chrobrego jako monarchę, który rozumie, że bogactwo, religia, wojsko i splendor są narzędziami władzy. W tle pojawiają się intrygi, rozmowy o wyprawie na Czechy, nieufność wobec obcych oraz pytanie, jak daleko może sięgnąć ambicja polskiego księcia. To powieść o narodzinach potęgi, politycznym sprycie i średniowiecznym świecie, w którym przyjaźń, zdrada i wojna często idą obok siebie.
Czarny rycerz: powieść historyczna z czasów Bolesława Śmiałego
Polska, 2 połowa XI w., czasy Bolesława Śmiałego
„Czarny Rycerz” Walerego Przyborowskiego to powieść historyczna osadzona w czasach Bolesława Śmiałego, łącząca rycerską przygodę, rodzinny dramat i obraz burzliwej Polski XI wieku. Tytułowym bohaterem jest Mikołaj z Żębocina, wojownik uznany za zmarłego po wyprawie węgierskiej. Gdy powraca w czarnej zbroi, odkrywa, że jego żona Małgorzata żyje jak wdowa, a dawny wróg i zdrajca Wszebór usiłował wykorzystać jego rzekomą śmierć dla własnych celów. Mikołaj musi odzyskać dobre imię, rodzinny dom i ukochaną, a zarazem wplątuje się w wielką historię: wyprawy wojenne, dworskie konflikty i walki z buntującymi się niewolnikami. Obok niego pojawia się komiczny, wiecznie głodny giermek Leszek oraz tajemnicza Jędza, postać z pogranicza ludowego zabobonu i realnej pomocy. Powieść pokazuje świat surowy, pełen przemocy, wiary, przesądów i rycerskiego honoru. To opowieść o powrocie z niebytu, zdradzie, zemście i miłości wierniejszej niż śmierć.
Madejowe łoże. Opowiadanie historyczne z XI w.
„Madejowe łoże” Walerego Przyborowskiego to opowiadanie historyczne z XI wieku, łączące przygodę, legendę i obraz Polski pogrążonej w zamęcie po śmierci silnego władcy. Akcja zaczyna się w dzikiej puszczy, gdzie młody Staszko, ubogi pachołek idący do Płocka, trafia nocą do chaty starej kobiety. Tam słyszy o groźnym Madeju — rozbójniku i możnym pustelnym władcy leśnych ludzi, którego imię budzi strach w całej okolicy.
Staszko zostaje wciągnięty w niebezpieczną misję. Madej, brutalny, podejrzliwy i wrogi nowej wierze, wysyła go do archidiakona Janka, z którym łączy go dawna, mroczna sprawa. W tle pojawia się wojewoda Masław, pan puszczy i Mazowsza, człowiek ambitny, gotów wykorzystać chaos w państwie. Przyborowski pokazuje kraj rozdarty między chrześcijaństwem a pogańską przemocą, między legalną władzą a samowolą lokalnych możnych.
Równolegle akcja przenosi się na dwór królowej Ryksy i młodego Kazimierza. Zamek poznański, pełen skarbów, rycerzy i napięcia, kontrastuje z mrokiem borów, gdzie dojrzewa bunt. To powieść o czasach niepewnych, o zdradzie, chciwości, strachu i walce o przyszłość Polski. Przyborowski buduje ją jak awanturniczą legendę: są tu tajemnicze poselstwa, nocne wyprawy, dzicy wojownicy, groźne przepowiednie i narastające widmo wojny.
/nasze wydanie w przygotowaniu/
Płowce: powieść historyczna z XIV w.
„Płowce” Walerego Przyborowskiego to powieść historyczna z XIV wieku, osadzona w czasach Władysława Łokietka i narastającego konfliktu Polski z zakonem krzyżackim. Akcja zaczyna się w Pyzdrach, przy zamku wielkopolskiego możnowładcy Wincentego z Szamotuł. Do twierdzy przybywa angielski rycerz Tomasz de Offart, wracający z Ziemi Świętej, a jego pojawienie się uruchamia ciąg wydarzeń, w których prywatne namiętności splatają się z wielką polityką.
Ważną rolę odgrywa Krysta, ukochana starosty, oraz tajemnicza Barbara, sierota z Krakowa, porwana przez rycerza Floryana Szarego. Wokół niej skupiają się pragnienia, zazdrość i rycerskie ambicje. Przyborowski wprowadza też postać błazna Bociana, który pod maską żartu widzi więcej niż inni i potrafi działać odważniej niż niejeden możny.
Powieść prowadzi czytelnika przez zamki, puszcze, nocne wyprawy, napady, pościgi i rozmowy o zdradzie. W tle stale obecne jest zagrożenie krzyżackie oraz niepewność, komu można ufać w rozbitej politycznie Polsce. Autor pokazuje świat rycerski z jego honorem, brutalnością, pychą i gwałtownymi uczuciami. „Płowce” to opowieść o miłości, zdradzie, lojalności i dojrzewaniu do walki, której stawką jest nie tylko los bohaterów, ale także przyszłość kraju.
Księżniczka z Minsterberga: powieść historyczna z XIV wieku
Polska, XIV w., księstwo mazowieckie
„Księżniczka z Minsterberga” Walerego Przyborowskiego to mroczna powieść historyczna z XIV wieku, osnuta wokół tragedii Ludmiły, pięknej żony mazowieckiego księcia Ziemowita. Akcja zaczyna się na zamku w Cieszynie, podczas świetnych turniejów rycerskich. O względy księżnej zabiega podstępny Niemiec von Izenburg, lecz odrzucony, postanawia się zemścić. Wykorzystuje tajemnicę Dobka — rzekomego giermka, który w rzeczywistości jest przebraną kobietą, Kingą — i podsuwa Ziemowitowi podejrzenie zdrady małżeńskiej. Zazdrosny, gwałtowny książę zamienia życie Ludmiły w koszmar: wywozi ją do Rawy, więzi i poddaje cierpieniom. W opowieść wpleciony jest także dramat Małgorzaty z Rosochów, dawnej ukochanej Ziemowita, oraz los dzieci, które stają się narzędziem polityki, zemsty i namiętności. Przyborowski pokazuje świat rycerskich obyczajów, dworskich intryg i okrutnego prawa, w którym plotka może zabić niewinność. To historia zazdrości, podstępu i spóźnionej prawdy, kończąca się gorzką karą za pochopny gniew.
Grunwald
Polska, 1410 rok, za czasów panowania Władysława Jagiełły
„Grunwald” Walerego Przyborowskiego to powieść historyczno-przygodowa prowadząca czytelnika ku jednej z najważniejszych chwil w dziejach Polski — bitwie z zakonem krzyżackim w 1410 roku. Akcja zaczyna się w Puszczy Kozienickiej, gdzie królewscy leśnicy przygotowują wielkie polowanie i strzegą tajemnicy budowy mostu na Wiśle, potrzebnego wojskom Jagiełły. Na pierwszy plan wysuwa się Sławek Warchoł, syn starego leśnika, który wraz z towarzyszami tropi krzyżackich szpiegów. Obok niego pojawiają się barwni bohaterowie: gadatliwy Stańko, wiecznie głodny Jacek Gamajda, mrukliwy Dobek, rycerz Żelisław z Brzózy, jego giermek Pakosz oraz złotowłosa Jewka. Przyborowski łączy wielką historię z ludową gawędą, humorem i awanturą. Są tu pościgi, zasadzki, walka z niemieckimi podjazdami, porwanie Jewki i komiczno-heroiczne czyny Pakosza. Wszystko zmierza ku Grunwaldowi, gdzie pycha Krzyżaków zostaje złamana, a zwycięstwo Polaków ukazane jest jako triumf sprawiedliwości, odwagi i narodowej siły.
Sokół królewski: powieść historyczna z czasów Zygmunta Augusta
Lata 60-70. XVI w. za czasów panowania Zygmunta Augusta
„Sokół królewski” Walerego Przyborowskiego to powieść historyczna z czasów schyłku panowania Zygmunta Augusta. Akcja zaczyna się w Warszawie w 1564 roku, w noc zaduszną, pełną deszczu, wichru, miejskich zabobonów i dziadowskiego gwaru. Do miasta przybywa tajemniczy mistrz Twardowski ze sługą Kubą. Nie jest tu tylko legendarnym czarnoksiężnikiem, lecz zręcznym graczem politycznym, który miesza się w sprawy królewskiego dworu. Przez żydowskiego pośrednika Edzidziego poznaje Barbarę Giżankę, piękną córkę warszawskiego rajcy, łudząco podobną do zmarłej królowej Barbary Radziwiłłówny. To podobieństwo staje się narzędziem intrygi: Giżanka trafia w otoczenie króla, rozbudza jego wspomnienia i uczucia, a dworzanie zaczynają wykorzystywać słabość starzejącego się monarchy. Przyborowski pokazuje ostatnie lata Jagiellona jako czas przepychu, choroby, przesądów, walki o wpływy i roztrwaniania królewskich skarbów. „Sokół” z tytułu oznacza królewską faworytę, która staje się symbolem namiętności, złudzenia i upadku wielkiej dynastii.
Wszystkie powieści historyczne dostępne w księgarni Wydawnictwa CM.