Słońce, które od rana paliło żółtą ścianę przeciwległych podwórek, powoli przesunęło się w uporczywej ciszy. Ściany naprzeciw są już w cieniu, wydaje się nawet, jakby od tego trochę się ochłodziło. Teraz wąski pas słonecznego światła zatrzymał się na framudze okna, będzie się rozszerzał, a kiedy wpadnie do pokoju, mężczyzna obok […]
Autor: CMKlasyka
Do poczytania: O tym, jak Żyd z Warszawy, Lewek Pistolet wybrał się z Wielką Armią Napoleona na Moskwę
Walery Przyborowski, wielki znawca slangu, gwary i powiedzonek rozmaitych grup społecznych dawnej Warszawy, tak oto przedstawił postać Lewka Pistoleta w powieści historycznej Berezyna, czyli córka trzeciego pułku: powieść z czasów napoleońskich. „Obok tych dwóch Podlasiaków przedmiotem nieustannych żartów Prymasa był trębacz batalionowy, Żydek z Warszawy, Lewek Pistolet. Jakim sposobem dostał […]
Walery Przyborowski, Berezyna, czyli córka trzeciego pułku: powieść z czasów napoleońskich
Berezyna, czyli córka trzeciego pułku Walerego Przyborowskiego to powieść historyczno-przygodowa z czasów wyprawy Napoleona na Moskwę w 1812 roku. Akcja zaczyna się w polskim obozie pod płonącą Moskwą, wśród żołnierzy trzeciego pułku piechoty. Na pierwszy plan wysuwa się młody dobosz Stach Podoski, zwany Prymasem: sprytny, gadatliwy, odważny chłopak, który rozśmiesza […]
Karel Čapek, Kłopotliwe opowieści: opowiadania o zdradach małżeńskich (Trapné povídky)
Kłopotliwe opowieści Karela Čapka to zbiór o zdradzie małżeńskiej, ale nie w sensacyjnym, romansowym ujęciu. Autor interesuje się przede wszystkim tym, co zdrada robi z człowiekiem: jak niszczy dumę, wprowadza upokorzenie, uruchamia litość, egoizm, zazdrość, wstyd i społeczne okrucieństwo. W opowiadaniu Ojcowie pogrzeb dziecka odsłania dramat rodziny, w której wszyscy […]
Do poczytania: Karel Čapek, Poczekalnia (opowiadanie z tomu „Boskie męki”)
Przetrwam noc w restauracji – myślał Záruba, gdy pociąg już dojeżdżał – albo wyciągnięty gdzieś w poczekalni; prześpię trzy albo cztery godziny i pierwszym porannym pociągiem pojadę dalej. Boże, tylko szybko! jeszcze jest nadzieja i wszystko można ocalić; ach, tyle godzin!Lecz restauracja była już zamknięta, a jedyną poczekalnię wypełnił transport […]
Do poczytania: Karel Čapek, Ślad (opowiadanie z tomu „Boskie męki”)
Spokojnie, bez końca padał śnieg na zamarznięty kraj. Ze śniegiem zawsze spada cisza – pomyślał Boura, ukryty w jakiejś budzie – i było mu zarazem uroczyście i smutno, bo czuł się samotny w rozległym krajobrazie. Ziemia przed jego oczami upraszczała się, jednoczyła i rozszerzała, wyrównana w białych falach i nierozorana […]
Karel Čapek, Boskie męki: opowiadania kryminalno-filozoficzne
Karel Čapek w tomie Boskie męki pokazuje kryminał w najczystszej, a zarazem najbardziej niepokojącej postaci: nie jako prostą zagadkę do rozwiązania, lecz jako pęknięcie w porządku świata. Pojedynczy ślad na dziewiczym śniegu, zniknięcie młodej dziewczyny, ciało znalezione pod skalną ścianą, nagły zbieg okoliczności, gest, którego znaczenia nie da się już […]
Opis Tatr w opowiadaniu „Straszna zemsta” Nikołaja Gogola (1831-32)
Daleko od ziem ukraińskich, przejechawszy Polskę i minąwszy ludne miasto Lemberg, ciągną się rzędami wysokie, spiczaste góry. Góra za górą, jak kamiennymi łańcuchami, przerzucają się w prawo i w lewo, obejmując ziemię kamienną potęgą, by nie wdarło się w nią hałaśliwe i burzliwe morze. Idą te kamienne łańcuchy ku Wołoszczyźnie […]
Czy Nikołaj Gogol był antyrosyjski? Rozważania na podstawie wczesnego zbioru opowiadań „Wieczory na chutorze w pobliżu Dikańki”
W „Wieczorach na chutorze w pobliżu Dikańki” stosunek do Rosjan nie zostaje wyrażony w formie publicystycznej deklaracji, lecz rozlewa się po całym zbiorze w języku postaci, w ludowych porzekadłach, w żartach, porównaniach i scenach konfrontujących ukraińską prowincję z rosyjskim centrum. Gogol nie pisze tu traktatu politycznego, ale buduje świat, w […]
Nikołaj Gogol, Wieczory na chutorze w pobliżu Dikańki
Zbiór opowiadań w nowym tłumaczeniu bez cenzury otwiera projekt polskiego wydania „Biblioteki dzieł Nikołaja Gogola”. Wieczory na chutorze w pobliżu Dikańki to debiutancki zbiór opowiadań Nikołaja Gogola, w którym literatura rosyjska po raz pierwszy z taką siłą przemówiła głosem ukraińskiej prowincji. W świecie jarmarków, wieczornic, zaporożców, czartów, wiedźm, topielic i […]